Twee weken in Kameroen

Als orthopedisch schoenmaker en registerpodoloog heeft het Henk altijd al mooi geleken werkzaam te zijn in ontwikkelingslanden. Nadat hij verschillende organisaties had benaderd met een dergelijk verzoek heeft Stichting Noaberhulp Sajocah contact met hem gezocht. De 23e april vertrok hij voor twee weken naar Kameroen en ging de uitdaging aan om met zijn vakkennis een steentje bij te dragen aan een betere toekomst van vele patiëntjes. Hieronder leest u zijn verslag.

Stichting Noaberhulp Sajocah

Stichting Noaberhulp Sajocah ondersteunt en bevordert mogelijkheden om mensen en vooral kinderen met een handicap in ontwikkelingslanden betere kansen te bieden op het krijgen en behouden van een zelfstandig en gelijkwaardig bestaan. Dit doet de stichting door het oprichten, onderhouden en ondersteunen van voorzieningen voor revalidatie, orthopedische werkplaatsen en schoenmakerijen en voorzieningen voor onderwijs en scholing aan (al dan niet gehandicapte) medewerkers en studenten.

Revalidatiecentra SAJOCAH en ARCH

Noaberhulp richt zich op twee revalidatiecentra in Kameroen: het Sint Joseph Adult and Children Home (SAJOCAH) en het Associated Rehabilitation Center for the Handicapped (ARCH). Deze centra beschikken ook over een orthopedisch schoenmakerij. Stichting Holland Helpt Wereldwijd heeft in Kameroen een ziekenhuis ingericht voor orthopedische operaties. Twee keer per jaar opereren Nederlandse orthopedisch chirurgen daar 50 á 60 kinderen. Voor revalidatie komen deze kinderen naar SAJOCAH. Zelfs uit omliggende landen zoals Tsjaad, Nigeria en Centraal Democratische Republiek komen patiënten naar SAJOCAH. Jaarlijks worden er tussen de 500 en 700 kinderen en volwassenen in SAJOCAH geholpen.

Om het project goed te begeleiden, stuurt Stichting Noaberhulp jaarlijks een bestuurslid en vakspecialisten naar Kameroen om werkzaam te zijn in beide centra. Dit jaar was ik als een van die vakspecialisten uitgenodigd om mee te gaan. Andere specialisten die mee gingen waren een ergotherapeut, een revalidatiearts en een fysiotherapeut.
Onze taak zou zijn: het ondersteunen en onderwijzen van het daar werkzame personeel. Dit zouden we doen aan de hand van echte patiënten om op deze manier patiënten te helpen en tegelijkertijd het personeel wat te leren. Een gezamenlijke aanpak van probleemgevallen, was de focus van ons team. Daarnaast had ik als specifieke taak om te ondersteunen in de orthopedische schoenmakerij.

Een bijzondere ervaring

Zo vertrokken we 23 april naar Kameroen voor twee weken. De eerste week op revalidatiecentrum ARCH, in het zuiden bij de mooie vulkaan Mount Cameroon, en de tweede week in revalidatiecentrum SAJOCAH meer naar het noorden. Mijn mede reizigers waren: Henk van Enck, fysiotherapeut, Claire Francke, revalidatiearts en Willemein Vrielink, ergotherapeut.
Ik kan zeggen dat het een bijzondere ervaring was, in meerdere opzichten. ‘s Morgens gaven we theorie. Daarna behandelden we met de studenten een patiënt. ’s Middags weer theorie naar aanleiding van de casus van die ochtend. We zagen en behandelden onder andere: Erb’s paralysis, spina bifida, spinal cord injury, CP patiëntjes, dropfoot, hakvoet, stroke, alle verschillende plegieën, transfers, gait-analyse en, ook heel interessant om te doen, clubfoot en Ponseti-behandeling. Ook M. Blount en rachitis komen nog veel voor hier.

Voor elk van de twee locaties had ik een onderbeenskelet meegenomen (geschonken door Fischer orthese B.V., waarvoor dank). Hierdoor kon ik tijdens de theorieles makkelijker inzichtelijk maken wat er bij bepaalde bewegingen nu in de voet gebeurt en met welke botten.

 
Veel kinderen gezien en geholpen

Ik heb nieuwe gipstechniek laten zien en daarna door henzelf laten doen, namelijk de hier bekende belaste gipsafdruk, manueel gecorrigeerd. We behandelden een meisje van ongeveer 14 jaar met paraplegie (CP) met een spastische p. equino varus adductus en spastische p. equino valgus. ‘Hangend’ in haar spasme kon ze staan maar had schoenen en geen steun. Haar hebben we belast gegipst omdat bij onbelast gips de gipshuls werd weggedrukt door het spasme. Deze relatief eenvoudige techniek (hoewel fysiek zwaar omdat je met je knieën op de grond moet zitten) geeft een veel gavere gipsafdruk met de juiste beenstanden.
We hebben veel kinderen gezien en waar mogelijk geholpen. Ieder in zijn eigen discipline maar ook zoveel mogelijk multidisciplinair.

Toch wel wat anders dan Nederland

Daarnaast heb ik zelf veel met de schoenmakers opgetrokken. Voor begeleiding maar ook om de apparatuur, geschonken door stichting Noaberhulp, na te lopen. De voorraad materialen is op z’n zachtst gezegd wat beperkter dan in Nederlandse orthopedisch schoentechnische bedrijven. Een en ander gaat dan toch anders dan wij gewend zijn, maar goed, met de middelen die er zijn komt men wel een heel eind. Prachtig om mensen zo te helpen.

Het is echter de vraag hoe zelfredzaam mensen zijn zodra je weer naar huis gaat, niet of nauwelijks dus. Hier een oplossing voor vinden is een uitdaging die in de toekomst misschien een vervolg kan krijgen.